Thursday, January 31, 2013

Πρώτα ερωτήματα


Πρώτα ερωτήματα
Ν. Λυγερός

- Ήταν λοιπόν τόσο δύσκολο;
- Δεν ξέρω ακόμα...
- Δηλαδή;
- Πρέπει να το σκεφτώ.
- Καλώς.
- Δεν μ’ ενόχλησε ο ρόλος.
- Τι άλλο τότε;
- Το σενάριο.
- Και γιατί;
- Δεν είχα εικόνες.
- Ήθελες εικόνες της γενοκτονίας;
- Όχι, όχι.
- Τότε;
- Δεν ήξερα τι έπρεπε να δω.
- Μόνο αυτό που κατανοούσες.
- Δεν είναι μια απλή θεατρική παράσταση.
- Τι είναι τότε;
- Μια ανθρώπινη τραγωδία.
- Κι αναρωτιέσαι αν θα την αντέξεις;
- Μπορεί...
- Κανείς δεν αντέχει μια γενοκτονία.
- Κι ο Δάσκαλος;
- Ούτε αυτός...
- Μα τότε;
- Απλώς, πρέπει να βοηθήσει τις άλλες γενοκτονίες. 



Первые вопросы
Н. Лигерос

- Итак, это было так трудно?
- Пока не знаю:.
- То есть?
- Я должен подумать.
- Хорошо.
- Мне не роль помешала.
- Что тогда?
- Сценарий.
- Почему?
- Я не имел изображений.
- Ты хотел картины геноцида?
- Нет, нет.
- Тогда?
- Я не знал, что я должен был увидеть.
- Только то, что понимал.
- Это не просто театральный спектакль.
- Тогда что это?
- Человеческая трагедия.
- Сомневаешься, выдержишь ли её?
- Может быть:
- Никто не может выдержать геноцид.
- Учитель?
- Даже он:
- Но, тогда?
- Просто, он должен помочь другим геноцидам.


read more "Πρώτα ερωτήματα "

Η επόμενη γενοκτονία


Η επόμενη γενοκτονία
Ν. Λυγερός

Ποιος σκέφτεται
την επόμενη γενοκτονία
όταν ακούει για αναγνώριση;
Η κοινωνία κουράζεται
με τον πόνο των άλλων
διότι την ενοχλεί το παρελθόν.
Μόνο η ανθρωπότητα
ξέρει για τη μνήμη μέλλοντος
και παλεύει για την αξιοπρέπεια.
Όσοι αγωνίζονται για την αναγνώριση
δεν σκέφτονται τίποτα άλλο
παρά την επόμενη γενοκτονία. 



Следующий геноцид
Н. Лигерос

Кто думает
о следующем геноциде
когда слышет о признании?
Общество устает
со страданиями других
потому что ему мешает прошлое.
Только человечество
знает о памяти будущего
и борится за достоинство.
Те, кто борятся за признание
не думают ни о чем другом
кроме следущего геноцида.

read more "Η επόμενη γενοκτονία"

Tuesday, January 29, 2013

La cause des justes


La cause des justes
N. Lygeros

La justice est faite pour protéger les hommes aussi elle doit se défendre d’être manipulée à des fins politiques. L’utilisation du vice de forme n’est pas nouvelle dans les tentatives de remettre en cause l’érection du Mémorial Lyonnais pour le Génocide des Arméniens. Elle représente une forme de racisme larvé qui n’a pas le courage de la barbarie turque et qui tente de se cacher derrière des procédures judiciaires. Ces dernières ne sont qu’un prétexte. Elles ne constituent pas une méthodologie à suivre dans le domaine du droit. Elles sont néanmoins une possibilité qu’offre le droit. Aussi la lâcheté des ennemis du peuple arménien aurait tort de s’en priver pour parvenir à ses fins. Seulement c’est à nous de rester vigilants car la cause des justes est en danger. Le caractère partisan de la plainte ne fait pas l’ombre d’un doute. Et le clivage gauche-droite, même s’il est totalement hors de propos dans le cadre de la reconnaissance du génocide des Arméniens, n’en est pas moins réel. Nous nous devons donc d’en tenir compte afin de pouvoir le dépasser. Car il ne s’agit pas de le cautionner, ni de fermer les yeux. La réalité, c’est que nous approchons à nouveau de la date de commémoration du génocide des Arméniens. Aussi les ennemis du peuple arménien sont exaspérés par l’existence du Mémorial qui à lui seul, démontre l’importance de la cause des justes. Sont-ils prêts à le mettre à mal? Cela est certain. Même si les moyens d’actions demeurent démocratiques puisqu’ils passent par la justice de l’État français, la fin ne les justifie pas. Ils appartiennent à une nouvelle forme de lutte conte la reconnaissance du génocide des Arméniens. Cette nouvelle forme est indirecte et s’appuie sur des dispositifs légaux pour remettre en cause la forme en premier et ensuite le fond. Ce moyen d’action et ses conséquences ne représentent pas seulement une attaque à l’encontre de la mémoire du peuple arménien mais aussi du droit du peuple français. Car la recherche d’un vice de forme dans le cadre de travaux de telle nature, va à l’encontre de l’esprit des lois. Il n’est pas nécessaire d’avoir lu Montesquieu ou d’être un fervent partisan de Voltaire pour nous rendre compte de l’insulte faite au droit français. En effet le droit va dans le sens de la grandeur humaine et il ne peut se contenter d’être neutre lorsque l’éthique est injuste dans le fond. Le fait qu’elle utilise le prétexte de la forme, montre combien la procédure est vicieuse. Elle tente de démontrer que le commanditaire de l’action n’a que faire de la nature des travaux sur la place Antonin Poncet et elle utilise même le problème de la coexistence historique. L’hypocrisie de la manœuvre consiste à mettre en avant un contexte historique pour appliquer à la lettre le droit. En réalité, il s’agit d’un moyen détourné pour insulter l’histoire elle-même. L’histoire locale d’une place est exploitée pour remettre en cause la grande histoire d’un crime contre l’humanité. Voilà pourquoi c’est une forme de génocide de la mémoire. Pourtant malgré tout, nous serons présents dans ce nouvel affrontement. Car il ne suffit pas d’être une cause des justes pour être une juste cause auprès de la justice. Aussi nous devons répondre légalement et surtout stratégiquement à ces nouvelles accusations afin de démontrer que nous pouvons lutter aussi contre cette forme indirecte de négation. Nous ne faiblirons pas dans ce procès car nous n’en avons pas le droit. Tel est notre devoir en mémoire des victimes du génocide des Arméniens. Car c’est l’unique moyen pour nous de conserver notre dignité humaine.





Ο αγώνας των δικαίων
Ν. Λυγερός

Η δικαιοσύνη καθιερώθηκε για να προστατεύει τους ανθρώπους, γι’ αυτό πρέπει να προστατεύεται για να μην την εκμεταλλεύονται για πολιτικούς σκοπούς. Η χρήση του διαδικαστικού προβλήματος δεν είναι καινούργια στις προσπάθειες να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ανέγερση του Μνημείου για τη Γενοκτονία των Αρμενίων στη Λυών. Αποτελεί μία μορφή κρυφού ρατσισμού που δεν έχει το θράσος της τουρκικής βαρβαρότητας και προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από δικαστικές διαδικασίες. Αυτές οι τελευταίες είναι μόνο και μόνο ένα πρόσχημα. Δεν συνιστούν μία μεθοδολογία στο πλαίσιο του νόμου. Εν τούτοις, αποτελούν μία δυνατότητα που προσφέρει ο νόμος. Έτσι, η δειλία των αντιπάλων του αρμενικού λαού θα είχε άδικο να μην το χρησιμοποιήσει για να πετύχει τους στόχους της. Όμως σ’ εμάς εναπόκειται να παραμείνουμε σε εγρήγορση, διότι απειλείται ο αγώνας των δικαίων. Ο μεροληπτικός χαρακτήρας της μήνυσης δεν αφήνει την παραμικρή αμφιβολία. Και η αντιπαράθεση αριστεράς – δεξιάς, ακόμα και αν είναι εντελώς άσκοπη στο πλαίσιο της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων, δεν παύει να είναι πραγματική. Πρέπει, λοιπόν, να το κατανοήσουμε για να μπορέσουμε να το ξεπεράσουμε. Διότι δεν είναι θέμα για αμφισβήτηση, ούτε μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια. Η πραγματικότητα είναι ότι πλησιάζει και πάλι η ημερομηνία του μνημοσύνου της γενοκτονίας των Αρμενίων. Και οι αντίπαλοι του αρμενικού λαού είναι εξοργισμένοι λόγω της ύπαρξης του Μνημείου, το οποίο από μόνο του αποδεικνύει τη σημασία του αγώνα των δικαίων. Είναι έτοιμοι να το καταστρέψουν; Αυτό είναι βέβαιο. Μα ακόμα και αν τα μέσα δράσης παραμένουν δημοκρατικά εφόσον περνούν μέσω της δικαιοσύνης του γαλλικού κράτους, ο σκοπός δεν τα αγιάζει. Ανήκουν σε μια νέα μορφή κινητοποίησης εναντίον της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων. Αυτή η νέα μορφή είναι έμμεση και βασίζεται στις νομικές διατάξεις για να θέσει υπό αμφισβήτηση πρώτα τους τύπους και στη συνέχεια το βάθος. Αυτό το μέσο δράσης και οι συνέπειές του δεν αποτελούν μόνο μία επίθεση εναντίον της μνήμης του αρμενικού λαού, αλλά και της νομοθεσίας του γαλλικού λαού. Διότι η αναζήτηση διαδικαστικού προβλήματος στο πλαίσιο εργασιών τέτοιας φύσης, έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα των νόμων. Δεν είναι απαραίτητο να έχουμε διαβάσει Μοντεσκιέ ή να είμαστε ένθερμοι υποστηρικτές του Βολταίρου για να αντιληφθούμε την προσβολή προς το γαλλικό Δίκαιο. Στην πραγματικότητα, το Δίκαιο εισχωρεί στην ουσία του ανθρώπινου μεγαλείου και δεν μπορεί να παραμείνει ουδέτερο, όταν κατά βάθος η ηθική είναι άδικη. Το γεγονός ότι χρησιμοποιεί το πρόσχημα των τύπων δείχνει πόσο ανήθικη είναι η διαδικασία. Προσπαθεί να αποδείξει ότι ο εργολάβος της πράξης δεν ενδιαφέρεται για την ουσία των εργασιών στην πλατεία Antonin Poncet και χρησιμοποιεί ακόμα και το πρόβλημα της ιστορικής συνύπαρξης. Η υποκρισία του τεχνάσματος έγκειται στο να προβληθεί ένα ιστορικό πλαίσιο για να εφαρμοστεί ο νόμος κατά γράμμα. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα ανήθικο μέσο για να προσβάλουν την ίδια την ιστορία. Χρησιμοποίησαν την τοπική ιστορία μιας πλατείας για να θέσουν υπό αμφισβήτηση τη μεγάλη ιστορία ενός εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας. Γι’ αυτόν το λόγο, αποτελεί μια μορφή γενοκτονίας της μνήμης. Όμως, παρόλα αυτά, θα είμαστε παρόντες σ’ αυτή τη νέα διαμάχη. Διότι δεν αρκεί να διεξαγάγουμε τον αγώνα των δικαίων, για να αποτελούμε μία δίκαιη υπόθεση ενώπιον της δικαιοσύνης. Ως εκ τούτου, οφείλουμε να απαντήσουμε νομικά και κυρίως στρατηγικά σ’ αυτές τις καινούργιες κατηγορίες για να αποδείξουμε ότι μπορούμε να αγωνιζόμαστε ακόμα και εναντίον της μη αναγνώρισης αυτής της έμμεσης μορφής. Δεν θα λυγίσουμε μέσα σ’ αυτή τη διαδικασία, διότι δεν έχουμε το δικαίωμα. Αυτό είναι το χρέος μας στη μνήμη των θυμάτων της γενοκτονίας των Αρμενίων. Διότι είναι το μοναδικό μέσο για να διασώσουμε την ανθρώπινή μας αξιοπρέπεια.


read more "La cause des justes "

Monday, January 28, 2013

The pontian warmth


Η ποντιακή ζεστασιά
Ν. Λυγερός

Ξέρω ότι θα ήθελες να πιείς κάτι.
Αν ήμασταν στο σπίτι,
θα έκανα το παν για σένα.
Τώρα όμως που είμαστε κάτω από το χιόνι
με τα κεφάλια μας κομμένα
δεν μπορώ να σου προσφέρω
παρά μόνο τη ζεστασιά μου. 



The pontian warmth
N. Lygeros
Translated from the Greek by Maria Stambolidou

I know that you would like to drink something.
If we were at home,
I would do everything for you.
But, now we are under the snow
with our heads cut
I can’t offer you anything
but my warmth.


read more "The pontian warmth"

Όταν πέθαναν οι αθάνατοι


Όταν πέθαναν οι αθάνατοι
Ν. Λυγερός

Τόσα χρόνια,
κάθε μέρα
ακούγαμε τα ίδια και τα ίδια
για τους αθανάτους.
Τώρα που πέθαναν και αυτοί
ποιος θα μιλήσει
για την αθανασία τους; 



Когда умерли бессмертные
Н. Лигерос
Кира Стамболиди
Столько лет,
каждый день
мы слушали одно и то же
о бессмертных.
Теперь, когда и они умерли
кто заговорит
о их бессмертии?

read more "Όταν πέθαναν οι αθάνατοι "

Sunday, January 27, 2013

Ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων


Ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων
Ν. Λυγερός

άν εξετάζουμε τον πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων μέσα από το βλέμμα της νοημοσύνης και όχι της κοινωνίας, συνειδητοποιούμε την ανάγκη να τον ανασχηματίσουμε για να έχουμε ένα άτομο που να είναι ελεύθερο και όχι εξαρτώμενο από τις θεσμικές δομές. Το πρόβλημα των ανθρωπίνων σχέσεων στην καθημερινότητα, είναι ότι τα άτομα αναπαράγουν κοινωνικά νοητικά σχήματα για να ζήσουν μία μορφή τεχνητής ευτυχίας. Στην πραγματικότητα, αυτά τα άτομα δεν είναι παρά υλικά σημεία μέσα στην κοινωνική μάζα. Δίχως τη θέλησή τους, ακολουθούν τους κοινωνικούς φραγμούς και το γεγονός ότι είναι απόλυτα πλαισιωμένα σ’ αυτούς, τους δημιουργεί μία αίσθηση άνεσης. Μόνο που αυτή η άνεση είναι εκείνη της κοινωνικής φυλακής εξ ολοκλήρου ελεγχόμενη από τον κανόνα. Η δυσκολία, λοιπόν, για τα προικισμένα παιδιά είναι να εισχωρήσουν σ’ αυτόν το χώρο χωρίς ωστόσο να καταλαβαίνουν τους κανόνες αυτού του παιγνίου. Αυτό φαίνεται παράλογο για τα άτομα που γνωρίζουν μόνο και μόνο την ανθρώπινη πραγματικότητα. Αυτή η δυσκολία έγκειται στη συμπεριφορά ανάμεσα στις σχέσεις των διαφορετικών φύλων. Πεπεισμένοι ότι ανήκουν το καθένα σε συγκεκριμένο κανόνα, προσπαθούν να ανταποκριθούν στις κοινωνικές ιδιότητες που τους έχουν αποδοθεί. Διότι το παράδοξο της κοινωνικής εξέλιξης είναι ότι επιδιώκει να διαγράφει τις πραγματικές διαφορές. Έτσι, τα άτομα διαφορετικών φύλων προσπαθούν να ξαναβρούν τις μάσκες τους μέσω κωδικών οι οποίοι για τα προικισμένα παιδιά είναι ουσιαστικά τεχνητοί. Αυτό το φαινόμενο το βλέπουμε επίσης στις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Η παράταση της διάρκειας της ζωής έχει δημιουργήσει επιπλέον, σημαντικές φάσεις. Αλλά αυτές δεν διαχωρίζονται φυσιολογικά, τουλάχιστον σε αυστηρά ανθρώπινο επίπεδο. Σ’ αυτό το επίπεδο, η κοινωνική δραστηριότητα παίρνει το πάνω χέρι και ορίζει τους ανθρώπους ως δραστήριους ή μη δραστήριους. Και πάλι, αυτή η κοινωνική εξουσία αφοπλίζει το ανθρώπινο ον. Όλες αυτές οι αντιθέσεις έχουν στόχο την περιβόητη κοινωνική ευτυχία. Στην απουσία ενός πραγματικού συμβολαίου ά la Rousseau, οι θεσμοί μάς προτείνουν την ευτυχία. Έτσι, σ’ αυτή την κοινωνία του θεάματος, βοηθούμε στον απανθρωπισμό των ανθρώπων. Για να μοιάζουν όλοι, η κοινωνία τούς θεωρεί απαράλλακτους σύμφωνα με κριτήρια αυστηρά κοινωνικά. Άρα το πραγματικό πρόβλημα στο ανθρώπινο επίπεδο, είναι πώς ν’ αγωνιστούμε εναντίον αυτών των αντιθέσεων. Είναι δυνατόν να προσεγγίσουμε τον άνθρωπο δίχως επανάσταση; Πώς να αποδεχτούμε το απαράδεχτο; Για να συνειδητοποιήσουμε πραγματικά τη δύναμη του κοινωνικού μοντέλου, αρκεί να εξετάσουμε την περίπτωση των γενοκτονιών. Οι γενοκτονίες οι οποίες αποτελούν εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας, είναι πάντα ενορχηστρωμένες κατά τρόπο μαζικό, και όχι μόνο όσον αφορά στα θύματα. Είναι γεγονός ότι οι δήμιοι είναι πάντα πολλοί. Αυτό επιτρέπει να μοιράζονται εξίσου την εργασία σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο. Με αυτόν τον τρόπο, συμμετέχουν όλοι, χωρίς να νιώθουν πραγματικά ένοχοι για οτιδήποτε. Αυτή η διαμοιρασμένη ευθύνη επιτρέπει την απενοχοποίηση όλων, τόσων των ενεργά όσο και των παθητικά αναμεμιγμένων. Εάν είναι δυνατόν να γίνει μία γενοκτονία, δεν είναι εξαιτίας της ύπαρξης αταβιστικών δυνάμεων, αλλά μάλλον χάρη στον περίφημο κοινωνικό ιστό που επιτρέπει να δίνεται ένας ρόλος στον καθένα. Έτσι κανένας δεν παραπονείται. Στην πραγματικότητα, η κοινωνική δομή δεν επιτρέπει παράπονα. Κι αυτή η δομή είναι τόσο αυστηρή που μολύνει τα ίδια τα θύματα. Είναι πεπεισμένοι ότι είναι ένοχοι διότι ενοχλούν την κοινωνία στην οποία αναμίχθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο, καταλαβαίνουμε ότι ο αγώνας εναντίον των γενοκτονιών δεν μπορεί να περάσει ως μία κοινωνική κριτική ούτε ως ένας ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων.




Reconfiguration du noyau des relations humaines
N. Lygeros

Si nous examinons le noyau des relations humaines à travers le regard de l’intelligence et non de la société, nous nous rendons compte de la nécessité de le reconfigurer pour obtenir un individu qui soit libre et non dépendant de structures institutionnelles. Le problème des relations humaines au quotidien, c’est que les individus reproduisent des schémas mentaux sociaux afin de vivre une forme de bonheur artificiel. En réalité, ces individus ne sont que des points matériels dans la masse sociale. Sans volonté propre, ils suivent les contraintes sociales et le fait de cadrer strictement à celles-ci, leur crée un sentiment de confort. Seulement ce confort, c’est celui d’une prison sociale entièrement régie par la norme. Alors la difficulté pour les enfants surdoués, c’est de pénétrer dans ce milieu sans pour autant comprendre les règles de ce jeu. Ce dernier semble absurde pour des individus qui ne connaissent que la réalité humaine. Cette difficulté se retrouve dans le comportement relationnel entre des différents sexes. Persuadés d’appartenir chacun à une norme, ils tentent de se distinguer à l’aide d’attributs sociaux. Car le paradoxe de l’évolution sociale, c’est qu’elle tend à effacer les différences effectives. Aussi les individus de sexes différents tentent de retrouver leurs masques à travers des codes essentiellement artificiels pour des enfants surdoués. Ce phénomène est aussi présent dans les différentes classes d’âge. L’allongement de la durée de vie a créé de plus importantes tranches. Mais celles-ci ne se distinguent pas naturellement au moins sur le plan strictement humain. A ce niveau, l’activité sociale reprend le dessus et définit les hommes en termes d’actifs et d’inactifs. A nouveau cette autorité sociale désarçonne l’humain. Cet ensemble de contrastes a pour but le fameux bonheur social. En l’absence d’un véritable contrat à la Rousseau, les institutions nous proposent le bonheur. Ainsi dans cette société du spectacle, nous assistons à une déshumanisation des personnes. Afin qu’elles soient semblables, la société les considère comme identiques selon des critères strictement sociaux. Alors le vrai problème sur le plan humain, c’est comment lutter contre ces contraintes. Est-il possible d’accéder à l’homme sans révolte ? Comment accepter l’inacceptable ? En réalité, pour se rendre compte véritablement de la puissance du modèle social, il suffit d’examiner le cas des génocides. Ces derniers qui sont des crimes contre l’humanité, sont toujours orchestrés de manière massive, et ce, non seulement sur les victimes. En effet les bourreaux sont toujours innombrables. Cela permet de partager équitablement les tâches selon le modèle social. De cette façon, tout le monde participe, sans réellement se sentir coupable de quoi que ce soit. Cette responsabilité partagée permet de déculpabiliser tous les intervenants aussi bien actifs que passifs. Si un génocide est possible, ce n’est pas en raison de l’existence de forces ataviques mais bien grâce au fameux tissu social qui permet de donner un rôle à chacun. Ainsi personne ne se plaint. En réalité, la structure sociale ne permet pas la plainte. Cette structure est d’ailleurs si rigide qu’elle contamine les victimes elles-mêmes. Elles sont persuadées d’être coupables car elles gênent la société dans laquelle elles étaient intriquées. Ainsi nous comprenons que la lutte contre les génocides ne peut se passer d’une critique sociale et d’une reconfiguration du noyau des relations humaines.



read more "Ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων "

Saturday, January 26, 2013

Le récit des morts


Le récit des morts
N. Lygeros

Nous pensions qu’ils ne souffraient plus
après le massacre de leur vie.
Cependant notre ennemi continuait
sa tâche immonde et les assassinait encore.
Au milieu des ordures et des bris de verre,
nos morts, impassibles dans le silence,
attendaient la prétendue vie après la mort
mais ils ne voyaient que les détritus de l’infamie. 



Η διήγηση των θανάτων
Ν. Λυγερός

Νομίζαμε πως δεν υπέφεραν πια
μετά το σφαγιασμό της ζωής τους.
Όμως ο εχθρός μας συνέχιζε
το απαίσιο έργο του και τους δολοφονούσε ακόμα.
Ανάμεσα στα αίσχη και στα συντρίμμια,
οι θάνατοί μας, αδιαπέραστοι μες στη σιωπή
περίμεναν την υποτιθέμενη μετά θάνατο ζωή
μα δεν έβλεπαν παρά μόνο τα λείψανα του αίσχους. 

read more "Le récit des morts "

On assassine la mort


On assassine la mort
N. Lygeros

Tu sens cette odeur nauséabonde,
ce n’est pas celle de la mort.
Non, la société de l’oubli tue
encore une fois, une fois de trop, nos morts.
Et toi, passant, qui ne cherches plus les croix
jusqu’à quand accepteras-tu l’intolérable ?
Tu n’emporteras aucune richesse avec toi,
mais tu auras sans doute les mêmes ordures. 


Δολοφονούν το θάνατο
Ν. Λυγερός

Οσφραίνεσαι αυτή την αηδιαστική οσμή,
δεν είναι η οσμή του θανάτου.
Όχι, η κοινωνία της λήθης σκοτώνει
ακόμα μια φορά, μια φορά παραπάνω, τους θανάτους μας.
Κι εσύ, διαβάτη, που δεν ψάχνεις πια τους σταυρούς,
ως πότε θα δέχεσαι το απαράδεχτο;
Δεν θα πάρεις πλούτη μαζί σου
όμως σίγουρα θα αναδίδεις τα ίδια αίσχη. 

read more "On assassine la mort "

Friday, January 25, 2013

Sur les murs d'Arménie


Sur les murs d'Arménie
N. Lygeros

Même si nous savons tous que l’Arménie est la terre des pierres, nous écoutons rarement ses murs. Pourtant sans eux, les églises n’existeraient pas. Même si la pierre est divine, l’église est humaine. Et c’est justement cette humanité que le génocide a tenté d’éliminer mais en vain.

Aussi en regardant les murs d’Arménie, nous contemplons notre passé. Car ses murs dans l’espace, sont aussi des ponts dans le temps. Il faut dire que l’eau est rare sur cette terre qui a connu le déluge. Comme si Dieu avait voulu l’épargner d’une nouvelle inondation. Ce fut donc au sang de remplacer cette eau précieuse. Seulement comment le voir à présent si ce n’est en admirant le sang qui a coulé dans les veines des survivants. Seulement ces derniers en tant que descendants et rescapés d’innocents, ont eux aussi besoin d’une source, une source d’arménité.

C’est cette dernière que nous pouvons contempler sur les murs d’Arménie. Ces derniers sont faits pour soutenir le toit du monde. Ils ne sont pas fermés mais peints. Ils sont ouverts sur le monde, non pour éclairer la misère mais pour illuminer la dignité humaine.

Combien de temps passons-nous devant un mur ? Sans cette apparente perte de temps, nous ne pouvons pénétrer ce trésor humain. Il nous faut suivre les coloris d’antan pour saisir la couleur du temps. Il nous faut toucher la pierre pour atteindre la statue. Sans les murs d’Arménie, il est difficile de trouver la clef de la résistance, la seule qui ait été capable de mettre en échec l’Empire Ottoman.

Car l’arménité est avant tout un code. Il est écrit en lettres de fer pour ne pas oublier le souvenir du dragon. C’est pour cette raison qu’il est juste de voir dans les murs d’Arménie, des livres debout. Car comment être libre sans être debout ? Ils ne se sont pas agenouillés devant l’envahisseur turc. Ils savaient que l’on ne met quelqu’un à genoux que lorsque lui-même s’agenouille, car les arbres meurent debout. Aussi les murs d’Arménie ne peuvent faire autrement et ceci est la cause de leurs blessures.

Mais il ne faut pas se leurrer même les pages noires de l’histoire sont des pages de l’histoire. C’est l’oubli et l’indifférence qui en poursuivant le génocide de la mémoire nient l’histoire. Cela ne signifie pas pour autant que celle-ci disparaît. Les murs d’Arménie sont de véritables marque-pages de l’histoire. Ces signets n’oublient rien : ni le génocide des Arméniens, ni la guerre en Artsakh.

Voilà pourquoi les Ottomans, les Jeunes Turcs, les Kémalistes et les Azéris blessent les murs d’Arménie. Ils ne voient en eux qu’un obstacle. Ces murs dressés les hantent car ils montrent l’humanisme de l’arménité. En commettant le génocide des Arméniens, ils ont commis un crime contre l’humanité. C’est de cela qu’ils sont coupables. Seulement ils partent du principe qu’un crime sans châtiment n’existe pas.

Tandis que les murs d’Arménie sont les témoins de ce crime et ces témoins sont capables d’écrire l’histoire même si elle a été volontairement effacée par les bourreaux de l’humanité. Il est donc nécessaire de voir dans les murs d’Arménie, non une lamentation désespérée mais une mémoire sans espoir, consciente de la nécessité de ne pas oublier l’avenir, car c’est cela la cible des criminels : l’avenir de l’humanité. 






Περί τειχών της Αρμενίας
Ν. Λυγερός

Ακόμα κι αν όλοι μας ξέρουμε ότι η Αρμενία είναι η γη της πέτρας, σπάνια ακούμε τα τείχη της. Κι όμως χωρίς αυτά, οι εκκλησίες δεν θα υπήρχαν. Ακόμα κι αν η πέτρα είναι κυρίαρχη, η εκκλησία είναι ανθρώπινη. Κι είναι ακριβώς αυτή την ανθρωπιά που η γενοκτονία προσπάθησε να εξαλείψει, αλλά μάταια.

Έτσι, κοιτάζοντας τα τείχη της Αρμενίας, αναλογιζόμαστε το παρελθόν μας. Διότι αυτά τα τείχη μέσα στο χώρο, αποτελούν επίσης γέφυρες μέσα στο χρόνο. Είναι γεγονός ότι το νερό είναι σπάνιο σε τούτη τη γη που γνώρισε τον κατακλυσμό. Λες κι ο Θεός θέλησε να τη γλυτώσει από μια καινούργια πλημμύρα. Χρειάστηκε, λοιπόν, αίμα για να αναπληρωθεί το πολύτιμο νερό. Μα πώς να το δούμε τώρα, αν όχι θαυμάζοντας το αίμα που κύλησε στις φλέβες των επιζώντων! Μόνο που αυτοί οι επιζώντες ως διασωθέντες και απόγονοι των αθώων, χρειάζονται και οι ίδιοι μια πηγή, μια πηγή αρμενοσύνης.

Αυτή την αρμενοσύνη μπορούμε να τη μελετήσουμε μέσα από τα τείχη της Αρμενίας. Αυτά τα τείχη κατασκευάστηκαν για να κρατούν τη σκεπή του κόσμου. Δεν είναι κλειστά, μα ζωγραφισμένα. Είναι ανοιχτά στον κόσμο, όχι για να φωτίζουν τη μιζέρια, μα για να ακτινοβολεί η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Πόσο χρόνο στεκόμαστε μπροστά σε ένα τείχος; Χωρίς αυτό το φαινομενικό χάσιμο χρόνου, δεν μπορούμε να διεισδύσουμε σ’ αυτόν τον ανθρώπινο θησαυρό. Πρέπει να ακολουθήσουμε τα παλιά χρώματα για να καταλάβουμε το χρώμα του χρόνου. Πρέπει να αγγίξουμε την πέτρα για να αφουγκραστούμε το άγαλμα. Χωρίς τα τείχη της Αρμενίας, είναι δύσκολο να βρούμε το κλειδί της αντίστασης, το μόνο που στάθηκε ικανό να νικήσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Επειδή η αρμενοσύνη είναι πάνω απ’ όλα ένας κώδικας. Είναι γραμμένη με σιδερένια γράμματα για να μην ξεχάσει την ανάμνηση του δράκου. Γι’ αυτόν το λόγο, είναι συνετό να βλέπουμε μέσα στα τείχη της Αρμενίας, όρθια βιβλία. Γιατί, πώς να είσαι ελεύθερος χωρίς να είσαι όρθιος; Δεν γονάτισαν μπροστά στον Τούρκο εισβολέα. Ήξεραν πως για να σε γονατίσουν, πρέπει να γονατίσεις, γιατί τα δέντρα πεθαίνουν όρθια. Έτσι, τα τείχη της Αρμενίας δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς κι αυτή είναι η αιτία των πληγών τους.

Όμως δεν πρέπει να δειλιάζουμε, γιατί ακόμα κι οι μαύρες σελίδες της ιστορίας είναι σελίδες της ιστορίας. Ενώ η λήθη και η αδιαφορία, επιδιώκοντας τη γενοκτονία της μνήμης, αρνούνται την ιστορία. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι αυτή χάνεται. Τα τείχη της Αρμενίας είναι πραγματικοί σελιδοδείκτες της ιστορίας. Κι αυτοί οι σελιδοδείκτες δεν ξεχνούν τίποτα: ούτε τη γενοκτονία των Αρμενίων, ούτε τον πόλεμο στο Αρτσάχ.

Να γιατί οι Οθωμανοί, οι Νεότουρκοι, οι Κεμαλιστές και οι Αζέροι πληγώνουν τα τείχη της Αρμενίας. Δεν βλέπουν σ’ αυτά παρά ένα εμπόδιο. Αυτά τα ανορθωμένα τείχη τούς ενοχλούν επειδή δείχνουν τον ανθρωπισμό της αρμενοσύνης. Διαπράττοντας τη γενοκτονία των Αρμενίων, διέπραξαν ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό ακριβώς είναι ένοχοι. Μόνο που ξεφεύγουν από την αρχή ότι ένα έγκλημα δίχως τιμωρία, δεν υπάρχει.

Ενώ τα τείχη της Αρμενίας είναι οι αποδείξεις αυτού του εγκλήματος κι αυτές οι αποδείξεις μπορούν να γράψουν την ιστορία έστω και αν αυτή έχει σκόπιμα διαγραφεί από τους δήμιους της ανθρωπότητας. Είναι, λοιπόν, απαραίτητο να βλέπουμε μέσα στα τείχη της Αρμενίας, όχι ένα απελπισμένο μοιρολόι, αλλά μία μνημοσύνη χωρίς ελπίδα, έχοντας επίγνωση της ανάγκης να μη λησμονήσει το μέλλον, γιατί αυτός είναι ο στόχος των εγκληματιών: το μέλλον της ανθρωπότητας.




read more "Sur les murs d'Arménie "

Thursday, January 24, 2013

Sur les croix nouées d'Arménie


Sur les croix nouées d'Arménie
N. Lygeros

En Arménie, nous ne nous contentons pas de mourir, nous tissons la mort dans la pierre pour donner vie à la mémoire. C’est cette mémoire que nous voyons sur les précieuses croix nouées d’Arménie. Ces fleurs de pierre ne poussent que là où l’humanité parvient à vaincre la barbarie. Ces victoires sont certes éphémères pour les sociétés qui se croient immortelles. Cependant si nous réalisions combien de sociétés immortelles voient les croix nouées, nous saurions ce à quoi il faudrait enfin donner de l’importance. Le tuf n’est pas seulement une pierre tendre comme nous le pensons partout ailleurs. Il sert aussi à ciseler des croix. Mais il ne faut pas y voir seulement un symbole religieux. Car ces croix ont un passé dans l’arménité. Elles ne sont pas nées du néant. En réalité, elles représentent l’évolution de l’esprit Hay et constituent les souvenirs du dragon. Car le peuple arménien n’est pas uniquement un peuple de victimes et de survivants, comme le voudraient les plus ouverts d’esprit des fanatiques de l’oubli. L’arménité n’est pas l’acceptation d’une condition. Elle est bien plus que cela. L’arménité est une branche de l’humanité et par conséquent, elle est amenée à se révolter si quelqu’un ose bafouer les droits de l’homme. Sa tolérance n’a rien à voir avec l’acceptation et encore moins avec la soumission. C’est la raison pour laquelle nous ne pouvons nous contenter de regarder en simple spectateur la destruction de nos cimetières qu’ils soient ou pas sur le territoire arménien actuel. Les criminels qui s’en prennent à nos morts n’insultent pas seulement l’arménité, mais à travers elle toute l’humanité. Il est donc de notre devoir de lutter contre cette nouvelle sorte de génocide de la mémoire. Le peuple arménien a des droits et ces derniers doivent être utilisés de manière efficace. Il ne suffit pas d’avoir raison pour que justice soit faite. Il faut se battre pour revendiquer l’essence. C’est pour cela que le peuple arménien a besoin de guerriers de la paix pour défendre la mémoire des terres. Il faut apprendre à résister comme les dragons de l’antiquité. Tel est le message des pierres, telle est la parole des croix nouées. Si elles demeurent silencieuses, c’est parce que l’essentiel a été dit mais il reste à faire. À l’instar des gisants, les croix nouées n’oublient rien. Elles sont une mémoire vive capable de blesser les hommes car elles ont le poids de l’humanité. Voila pourquoi elles ont toutes le même poids. Voila pourquoi chacune d’entre elles représente une histoire, une corde du temps liée aux entrelacs de l’arménité. Fichées dans la terre, en direction du ciel, elles montrent la voie Hay, l’esprit et la transcendance. C’est aussi la cause de leurs souffrances. Leur existence même est un symbole de résistance. C’est ceci que nient les fanatiques et les barbares de l’oubli. Ils veulent faire une croix dessus, alors que ce sont les croix qui ont le dessus. Placées entre terre et ciel, sur cette mince écorce où vit l’humanité, les croix nouées sont une épreuve. Il faut la passer pour réaliser où se trouve l’essence d’une vie. Aussi ne nous contentons pas de voir dans les croix nouées de simples œuvres d’art ou des symboles religieux. Au delà de ces caractéristiques, les croix nouées ont une fonction. Elles nous montrent ce que nous devons accomplir. Seulement c’est à nous que revient l’accomplissement de cette œuvre. 






Περί πλεγμένων σταυρών της Αρμενίας
Ν. Λυγερός

Στην Αρμενία, δεν αρκούμαστε να πεθαίνουμε, υφαίνουμε το θάνατο μέσα στην πέτρα για να δώσουμε ζωή στη μνήμη. Είναι αυτή τη μνήμη που βλέπουμε πάνω στους πολύτιμους πλεγμένους σταυρούς της Αρμενίας. Αυτά τα πέτρινα λουλούδια δεν φυτρώνουν παρά μόνο εκεί όπου η ανθρωπότητα κατορθώνει να νικήσει τη βαρβαρότητα. Αυτές οι νίκες είναι, βέβαια, εφήμερες για τις κοινωνίες που θεωρούνται αθάνατες. Όμως, αν συνειδητοποιούσαμε πόσες αθάνατες κοινωνίες βλέπουν τους πλεγμένους σταυρούς, θα ξέραμε αυτό στο οποίο θα έπρεπε να δώσουμε επιτέλους σημασία. Η tufa δεν είναι μόνο μια πέτρα μαλακή όπως εξάλλου τη θεωρούμε παντού. Χρησιμεύει επίσης για να σμιλεύονται πάνω της οι σταυροί στους οποίους, βέβαια, δεν πρέπει να βλέπουμε μόνο ένα θρησκευτικό σύμβολο. Διότι αυτοί οι σταυροί έχουν ένα παρελθόν μέσα στην αρμενοσύνη. Δεν γεννήθηκαν από το τίποτα. Στην ουσία, αντιπροσωπεύουν την εξέλιξη του πνεύματος Hay και αποτελούν τις αναμνήσεις του δράκου. Διότι ο αρμενικός λαός δεν είναι μόνο ένας λαός θυμάτων και επιζώντων όπως θα το ήθελαν τα πιο ανοιχτά πνεύματα των φανατικών της λήθης. Η αρμενοσύνη δεν είναι η αποδοχή μιας κατάστασης. Είναι εντελώς πέρα από αυτό. Η αρμενοσύνη είναι ένα κλαδί της ανθρωπότητας και κατά συνέπεια ξεσηκώνεται και επαναστατεί, εάν κάποιος τολμήσει να καταπατήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ανεκτικότητά της δεν έχει να κάνει τίποτα με την αποδοχή και ακόμη λιγότερο με την υποταγή. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν μπορούμε να αρκούμαστε στο να βλέπουμε ως απλοί θεατές την καταστροφή των νεκροταφείων μας, είτε αυτά βρίσκονται είτε όχι σε πραγματικό αρμενικό έδαφος. Οι εγκληματίες που βεβηλώνουν τους θανάτους μας δεν προσβάλλουν μόνο την αρμενοσύνη, αλλά μέσω της όλη την ανθρωπότητα. Είναι, λοιπόν, καθήκον μας να αγωνιστούμε εναντίον αυτής της νέας μορφής γενοκτονίας της μνήμης. Ο αρμενικός λαός έχει δικαιώματα και αυτά τα δικαιώματα πρέπει να χρησιμοποιηθούν με τρόπο αποτελεσματικό. Δεν αρκεί να έχουμε δίκαιο για να δικαιωθούμε. Πρέπει να αγωνιστούμε για να διεκδικήσουμε την ουσία. Γι’ αυτόν το λόγο, ο αρμενικός λαός χρειάζεται πολεμιστές της ειρήνης για να υπερασπίσει τη μνήμη της γης. Πρέπει να μάθουμε να αντιστεκόμαστε όπως οι δράκοι της αρχαιότητας. Αυτό είναι το μήνυμα της πέτρας, αυτός είναι ο λόγος των πλεγμένων σταυρών. Εάν παραμένουν σιωπηλοί είναι διότι η ουσία έχει λεχθεί, αλλά απομένει να υλοποιηθεί. Όπως τα αγάλματα, οι πλεγμένοι σταυροί δεν ξεχνούν τίποτα. Αποτελούν μια ζωντανή μνήμη ικανή να πληγώσει τους ανθρώπους, διότι έχουν το βάρος της ανθρωπότητας. Γι’ αυτό έχουν όλοι το ίδιο βάρος. Γι’ αυτό ο καθένας τους αποτελεί μια ιστορία, μια χορδή του χρόνου αλληλένδετη με τα πλέγματα της αρμενοσύνης. Φυτεμένοι μέσα στη γη, στραμμένοι προς τον ουρανό, δείχνουν το δρόμο Ηay, το πνεύμα και την υπεροχή. Αυτή είναι και η αιτία των παθών τους. Η ίδια τους η ύπαρξη είναι ένα σύμβολο αντίστασης. Είναι αυτή που αρνείται τους φανατικούς και τους βάρβαρους της λήθης. Θέλουν να υποτάξουν τους σταυρούς, ενώ οι σταυροί είναι αυτοί που έχουν το λόγο. Τοποθετημένοι ανάμεσα σε γη και ουρανό, σε τούτη τη λεπτή λωρίδα όπου ζει η ανθρωπότητα, οι πλεγμένοι σταυροί αποτελούν μια απόδειξη. Πρέπει να την περάσεις για να αντιληφθείς πού βρίσκεται η ουσία της ζωής. Γι’ αυτό δεν αρκούμαστε να βλέπουμε στους πλεγμένους σταυρούς απλώς έργα τέχνης ή θρησκευτικά σύμβολα. Πέρα από αυτά τα χαρακτηριστικά, οι πλεγμένοι σταυροί έχουν ένα σκοπό. Μας δείχνουν αυτό που οφείλουμε να φέρουμε εις πέρας. Μόνο που σ’ εμάς εναπόκειται η διεκπεραίωση αυτού του έργου.




read more "Sur les croix nouées d'Arménie "

Wednesday, January 23, 2013

Sur les justes et les innocents


Sur les justes et les innocents
N. Lygeros

En Arménie, si les justes et les innocents ne sont pas connus, ce n’est pas parce qu’ils ont disparu. Les justes sont comme les dragons, ils demeurent muets et ne crient que lorsque les hommes se taisent. Les innocents sont comme la terre, ils souffrent en silence et ne se révoltent que par humanité.

En traversant l’Arménie, nous nous enfonçons parfois dans le quotidien et nous oublions l’essentiel. Un étranger cherche l’inconnu, mais pas les inconnus. Un arménien rencontre ceux qu’il connaît et ne vit que dans le connu. Les deux ne se rendent pas compte que l’esprit hay, l’arménité est encore ailleurs.
Tandis que l’arménien de la diaspora est aussi un étranger. Cela lui permet de voir l’arménité des deux côtés et c’est la raison pour laquelle, il est plus sensible à la présence mais aussi à l’absence des justes et des innocents. Aussi il n’est pas rare de voir un arménien de la diaspora pleurer sans raison apparente. Un verre de cognac suffit à l’émouvoir. Il faut dire que son nom suffit pour le blesser dans ses souvenirs occupés. Il faut dire que chaque jour, nous sommes préoccupés, alors pourquoi nous intéresser aux occupations.

Nous finissons par vouloir oublier et nous fermons les livres du passé. Cependant les justes, tels de véritables signets humains, gardent les pages des innocents. Ainsi malgré la puissance des sociétés de l’indifférence, nous retrouvons les pages qui caractérisent l’avenir de l’arménité. Celle-ci ne connaissait pas la nature de ses êtres sans le contexte du génocide. Elle ne distinguait pas les Arméniens du passé. Depuis les choses ont changé. Car désormais elle sait que ces deux catégories existent, en dehors de celle des survivants. Elle est la trace temporelle d’un peuple qui a perdu son innocence, d’un peuple dont les droits humains ont été bafoués. Alors que dire de ce peuple qui a connu le cri du silence ?

Les inepties sociales ne veulent rien dire pour ne pas choquer. Alors que la réalité est criante. Les survivants appartiennent au présent, et c’est pour cette raison qu’ils sont si influençables par la société. Tandis que les innocents et les justes appartiennent respectivement au passé et à l’avenir. Sans ces piliers temporels, les survivants ne marcheraient pas sur le pont de l’arménité. Ils ne peuvent se définir qu’à travers eux. Oublier les justes et les innocents revient à oublier sa propre nature. Il ne s’agit pas pour un survivant de devenir innocent ou juste. Le premier n’est pas un choix et le second n’est que privation. L’égalité ne signifie pas identité et notre arme la plus puissante, c’est la diversité. Si l’appareil totalitaire turc s’en est pris au peuple arménien, ce n’est pas seulement pour un problème d’identité, mais avant tout de diversité.

L’arménité est une forme de résistance à l’uniformisation voulue par les régimes totalitaires. À travers les justes et les innocents, le peuple arménien ne doit pas seulement regarder le génocide, mais surtout le processus de réparation qui représente une renaissance de l’arménité.











Περί των δικαίων και των αθώων
Ν. Λυγερός
Μετάφραση από τα γαλλικά: Κάτια Ρωσσίδου


Στην Αρμενία, εάν οι δίκαιοι και οι αθώοι δεν είναι γνωστοί, δεν σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί. Οι δίκαιοι είναι όπως τους δράκους, μένουν βουβοί και δεν κραυγάζουν παρά μόνο όταν οι άνθρωποι σωπάσουν. Οι αθώοι είναι όπως τη γη, υποφέρουν σιωπηλά και δεν επαναστατούν παρά μόνο από ανθρωπιά.

Διασχίζοντας την Αρμενία, βυθιζόμαστε μερικές φορές μέσα στην καθημερινότητα και ξεχνάμε την ουσία. Ένας ξένος αναζητά το άγνωστο, αλλά όχι τους αγνώστους. Ένας Αρμένιος συναντά αυτούς που γνωρίζει και ζει μόνο στα γνωστά. Κανείς από τους δύο δεν υπολογίζει ότι το πνεύμα hay, η αρμενοσύνη είναι αλλού.

Ενώ ο Αρμένιος της διασποράς είναι ο ίδιος ένας ξένος. Αυτό του επιτρέπει να δει την αρμενοσύνη από δύο πλευρές και αυτός είναι ο λόγος που είναι πιο ευαίσθητος στην παρουσία αλλά και στην απουσία των δικαίων και των αθώων. Γι’ αυτό δεν είναι σπάνιο να δεις έναν Αρμένιο της διασποράς να κλαίει, φαινομενικά χωρίς λόγο. Ένα ποτήρι κονιάκ αρκεί για να τον συγκινήσει. Το όνομά του αρκεί για να τον πληγώσει μέσα στις κατεχόμενες αναμνήσεις του. Κάθε μέρα προβληματιζόμαστε, γιατί άραγε να ασχολούμαστε με τα κατεχόμενα.

Καταλήγουμε να θέλουμε να ξεχάσουμε και κλείνουμε τα βιβλία του παρελθόντος. Όμως οι δίκαιοι, αυτοί οι πραγματικοί σελιδοδείκτες ανθρωπιάς, προσέχουν τις σελίδες των αθώων. Έτσι, παρά την ισχύ των κοινωνιών της αδιαφορίας, ξαναβρίσκουμε τις σελίδες που χαρακτηρίζουν το μέλλον της αρμενοσύνης, η οποία δεν γνώριζε τη φύση των δικών της χωρίς το πλαίσιο της γενοκτονίας. Δεν διαχώριζε τους Αρμένιους του παρελθόντος. Από τότε τα πράγματα έχουν αλλάξει. Διότι από τώρα και στο εξής ξέρει ότι αυτές οι δύο ομάδες υπάρχουν, πέρα από εκείνη των επιζώντων. Αποτελεί το χρονικό ίχνος ενός λαού που έχασε την αθωότητά του, ενός λαού του οποίου τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν καταπατηθεί. Τι να πούμε, λοιπόν, γι’ αυτόν το λαό που γνώρισε την κραυγή της σιωπής;

Οι κοινωνικοί βλάκες δεν θέλουν να πουν τίποτα για να μη σοκάρουν. Ενώ η πραγματικότητα κραυγάζει. Οι επιζώντες ανήκουν στο παρόν κι αυτός είναι ο λόγος που επηρεάζονται τόσο από την κοινωνία. Ενώ οι αθώοι και οι δίκαιοι ανήκουν αντίστοιχα στο παρελθόν και στο μέλλον. Δίχως αυτούς τους χρονικούς πυλώνες, οι επιζώντες δεν θα βάδιζαν πάνω στη γέφυρα της αρμενοσύνης. Δεν μπορούν να προσδιοριστούν παρά μόνο μέσω τους. Το να ξεχάσουμε τους δίκαιους και τους αθώους είναι σαν να ξεχνάμε την ίδια τη φύση της αρμενοσύνης. Για έναν επιζήσαντα, το θέμα δεν είναι να γίνει αθώος ή δίκαιος. Ο πρώτος δεν έχει επιλογή και ο δεύτερος δεν αποτελεί παρά μία στέρηση. Η ισότητα δεν σημαίνει ταύτιση και το ισχυρότερο όπλο μας είναι η ποικιλομορφία. Εάν ο τουρκικός ολοκληρωτικός μηχανισμός μέμφεται τον αρμενικό λαό, δεν το κάνει μόνο λόγω ενός προβλήματος ταυτότητας, μα προπάντων ποικιλομορφίας.

Η αρμενοσύνη είναι μια μορφή αντίστασης στην ομοιομορφία που επιδιώκουν τα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Μέσω των δικαίων και των αθώων, ο αρμενικός λαός δεν πρέπει να βλέπει μόνο τη γενοκτονία, αλλά κυρίως τη διαδικασία διόρθωσης που αποτελεί την αναγέννηση της αρμενοσύνης.





read more "Sur les justes et les innocents "

Sur un conte arménien


Sur un conte arménien
N. Lygeros

À première lecture, les contes arméniens sont toujours surprenants. Ce n’est pas tellement la chute elle-même qui provoque cette surprise mais plutôt l’approche du récit. Les contes arméniens sont empreints d’une gravité qui les rend très humains. Il est difficile de penser qu’ils sont conçus pour des enfants. Il est plus vraisemblable que leur auditoire soit en réalité tout le peuple arménien. C’est pour cette raison que nous sommes si sensibles à l’anthologie de notre amie Louise Kiffer qui s’y connaît si bien en fleurs sauvages. Et sans doute l’un est-il lié à l’autre. Car les contes arméniens sont comme les fleurs sauvages. Nous ne les trouvons pas dans un jardin à la française ou à l’anglaise. Ils sont libres et appartiennent à la nature arménienne. Il faut donc aller les chercher sur place, sans avoir la possibilité de les trouver dans un lieu connu. Les contes arméniens sont aussi une forme de diaspora dans la narration arménienne. Chaque auteur a voulu enrichir le patrimoine arménien sans attendre de récompense en retour. Le sourire, la joie et la surprise des enfants suffisent à sa peine. Le reste est superflu. Car le conte est avant tout un don, un don anonyme. Voilà l’un de ses paradoxes les plus profonds. Il est créé dans un cadre social mais transcende sa condition pour s’adresser à la graine de l’humanité, les enfants. Après tout, Jacques Brel, l’a bien chanté même s’il a fallu entendre Charles Aznavour pour le comprendre. Les enfants sont tous les mêmes, ce n’est qu’après, longtemps après… Voilà pourquoi il est difficile de comprendre pourquoi les contes arméniens nous touchent autant. Car quelques détails suffisent à nous émouvoir. Comme si nous étions devant les broderies d’un costume traditionnel. Est-ce notre manière à nous de découvrir l’oubli d’une réalité, est-ce notre façon de rechercher cette réalité passée ou est-ce notre conscience de l’arménité ? Dans tous les cas, nous ne pouvons rester indifférents au récit, comme s’il puisait dans nos entrailles pour révéler les trésors de la terre des pierres. Comme si le narrateur sculptait dans notre nature humaine pour découvrir la croix nouée cachée en nous. Dans les contes arméniens, il faut avoir de grands yeux noirs pour être capable de pleurer devant l’émotion des enfants. Ainsi nous retrouvons en nous l’âme de Papik, et Tatik au moment où ils racontaient des histoires aux petits que nous étions dans le temps. Car c’est justement cet ancrage dans le temps qui nous caractérise. Innocents ou justes, survivants de la diaspora, nous sommes tous conscients que, malgré la volonté de la sublime horreur, nous sommes toujours là, à œuvrer pour l’humanité d’un peuple mais aussi pour le peuple de l’humanité. C’est l’ensemble de cela que nous retrouvons dans l’âme du conte arménien et c’est à cette âme que nous avons voulu rendre hommage avec le conte La Lumineuse et le dragon.






Περί ενός αρμενικού παραμυθιού
Ν. Λυγερός

Στην πρώτη ανάγνωση, τα αρμενικά παραμύθια πάντα μας εκπλήττουν. Δεν είναι τόσο το γεγονός ότι μας κυριεύουν που προκαλεί αυτή την έκπληξη, αλλά μάλλον η προσέγγιση της διήγησης. Τα αρμενικά παραμύθια αποτυπώνονται από μια βαρύτητα που τα καθιστά πολύ ανθρώπινα. Είναι δύσκολο να σκεφτούμε ότι έχουν επινοηθεί για παιδιά. Είναι πιο αληθοφανές να πούμε ότι το κοινό τους είναι στην πραγματικότητα όλος ο αρμενικός λαός. Γι’ αυτό μας συγκινεί τόσο η ανθολογία της φίλης μας Louise Kiffer που είναι ειδική για τα αγριολούλουδα. Και χωρίς αμφιβολία, είναι αλληλένδετα μεταξύ τους διότι τα αρμενικά παραμύθια είναι όπως τα αγριολούλουδα. Δεν τα βρίσκουμε σε κήπους γαλλικού ή αγγλικού τύπου. Είναι ελεύθερα και ανήκουν στην αρμενική φύση. Κι έτσι, πρέπει να πάμε να τα αναζητήσουμε επί τόπου, χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα να τα βρούμε σε κάποιο γνωστό μέρος. Τα αρμενικά παραμύθια είναι επίσης μια μορφή διασποράς μέσα στην αρμενική λογοτεχνία. Κάθε συγγραφέας ήθελε να εμπλουτίσει την αρμενική πατρογονική κληρονομιά χωρίς να περιμένει ανταμοιβή. Το χαμόγελο, η χαρά και η έκπληξη των παιδιών αρκούν για την προσφορά του. Τα υπόλοιπα είναι περιττά. Γιατί πάνω απ’ όλα, το παραμύθι είναι ένα δώρο, ένα ανώνυμο δώρο. Αυτό είναι ένα από τα πιο βασικά του παράδοξα. Δημιουργείται σ’ ένα κοινωνικό πλαίσιο, αλλά ξεπερνά τους κανόνες για να απευθυνθεί στα βλαστάρια της ανθρωπότητας, τα παιδιά. Εξάλλου, ο Jacques Brel τα τραγούδησε τόσο όμορφα έστω κι αν έπρεπε να ακουστεί ο Charles Aznavour για να τα καταλάβουμε. Τα παιδιά είναι όλα τα ίδια, μόνο μετά, πολύ μετά... Γι’ αυτό είναι δύσκολο να καταλάβουμε γιατί τα αρμενικά παραμύθια μάς αγγίζουν τόσο. Επειδή κάποιες λεπτομέρειες αρκούν για να μας συγκινήσουν. Όπως όταν βρισκόμαστε μπροστά στις δαντέλες μιας παραδοσιακής στολής. Είναι ο δικός μας τρόπος να ανακαλύπτουμε τη λήθη μιας πραγματικότητας; Είναι η μέθοδός μας για να αναζητούμε αυτή την πραγματικότητα που πέρασε; Ή μήπως είναι η συνείδησή μας για την αρμενοσύνη; Σε κάθε περίπτωση, η διήγηση δεν μπορεί να μας αφήσει αδιάφορους, λες κι αντλεί από τα σπλάχνα μας τους θησαυρούς της γης της πέτρας. Λες κι ο αφηγητής χαράσσει την ανθρώπινη φύση μας για να ανακαλύψει τον πλεγμένο σταυρό που είναι κρυμμένος μέσα μας. Μέσα στα αρμενικά παραμύθια, πρέπει να έχεις μεγάλα μαύρα μάτια για να μπορείς να κλαις μπροστά στα συναισθήματα των παιδιών. Έτσι ξαναβρίσκουμε μέσα μας την ψυχή του Papik και της Tatik την ώρα που διηγούνταν τις ιστορίες στους μικρούς που υπήρξαμε μέσα στο χρόνο. Γιατί είναι ακριβώς αυτό το αγκυροβόλημα μέσα στο χρόνο που μας χαρακτηρίζει. Αθώοι ή δίκαιοι, επιζήσαντες της διασποράς, έχουμε όλοι επίγνωση ότι παρά τη βούληση της υψηλής φρικαλεότητας, είμαστε πάντα εδώ, για να παράγουμε έργο για την ανθρωπότητα ενός λαού αλλά επίσης για το λαό της ανθρωπότητας. Είναι όλο αυτό το σύνολο που ξαναβρίσκουμε μέσα στην ψυχή του αρμενικού παραμυθιού και είναι αυτή την ψυχή που θέλαμε να τιμήσουμε με το παραμύθι Η Φωτεινή και ο Δράκος.



read more "Sur un conte arménien"

Monday, January 21, 2013

Το βασίλειο της συνείδησης


Το βασίλειο της συνείδησης
Ν. Λυγερός

Το βασίλειο της συνείδησης
δεν γίνεται με τίτλους
αλλά με πράξεις
που ξεπερνούν
το αδιανόητο
για να μείνουν
στην ιστορία
χάρη στο μεγαλείο τους
αλλιώς δεν θα είχαν νόημα
και θα ήταν απλώς
μία άλλη βαρβαρότητα
τυφλή σαν τη δικαιοσύνη
που ξεγελούν
τα ψέματα
των γενοκτόνων
ενώ η συνείδηση,
η σκέψη πάνω στη σκέψη
αναζητά την ανέλιξη
για να προετοιμάσει
τους επόμενους
για τη ζωή
που ήταν όραμα
πριν μερικούς αιώνες.


The kingdom of conscience
N. Lygeros
Translated from the Greek by Evi Charitidou

The kingdom of conscience
is not built by titles
but by deeds
overcoming
the unthinkable
to remain
in history
thanks to their grandeur
otherwise they would have no meaning
and they would have been simply
another barbarity
blind like justice
deceived
by the lies
of genociders
whereas the conscience,
thinking on thinking,
seeks for onwards evolution
to prepare
the next ones
for the life
which had been a vision
some centuries ago. 


read more "Το βασίλειο της συνείδησης "

Η απαγορευμένη απαγόρευση


Η απαγορευμένη απαγόρευση
Ν. Λυγερός

- Γιατί να μην έχουμε το δικαίωμα να πεθάνουμε;
- Γιατί αλλιώς θα υπήρχαν οι γενοκτονίες!
- Μα δεν υπάρχουν;
- Όχι βέβαια.
- Δηλαδή είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε;
- Είναι η μόνη μορφή αθανασίας που δικαιούμαστε...
- Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της καταδίκης;
- Δεν είναι η ζωή!
- Μα τι τότε;
- Η λήθη!
- Η λήθη; Τι παράξενη ιδέα!
- Μας καταδικάζουν εις ζωήν κι αυτό μας πληγώνει.
- Κι η λήθη;
- Είναι ο μόνος τρόπος να ξεχάσουμε τις πληγές μας.
- Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν υπάρχουν.
- Εδώ είναι το παράδοξο.
- Ποιο παράδοξο;
- Πώς να υπάρχεις, αν κανείς δεν σε θυμάται;
- Είναι όντως ένα πρόβλημα.
- Δεν είναι πρόβλημα.
- Τι είναι;
- Λύση!
- Η τελική;
- Ναι.
- Αυτό, λοιπόν, εξηγεί την επιλογή της έκφρασης!
- Η αναγνώριση μιας γενοκτονίας εναντιώνεται σε κάποια τελική λύση.
- Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντική;
- Ακριβώς. Αλλά όχι μόνο...
- Δηλαδή;
- Για το διεθνές δίκαιο, η αναγνώριση προηγείται σε σχέση με τη γενοκτονία.
- Μα είναι αναχρονικό.
- Όχι, είναι ανθρώπινο.
- Με ποια έννοια;
- Αυτό που δεν ονομάστηκε, δεν υπάρχει.
- Γι’ αυτό φοβούνται τόσο πολύ τα ονόματα;
- Είναι ένας από τους κυριότερους λόγους.
- Υπάρχουν κι άλλοι;
- Ναι βεβαίως, η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
- Μα γιατί;
- Έχει το στίγμα της ανθρωπότητας. 



Заборонена заборона
Н. Лігерос
Переклад Г. Маслюк

- Чому не маємо права померти?
- Для чого тоді б існував ґеноцид!
- Хіба не існують?
- Ні, звичайно.
- Тобто, ми приречені жити?
- Це єдиний вид безсмертя, на який маємо право...
- Які характерні риси цієї кари?
- Це не життя!
- Тоді що це?
- Забуття!
- Забуття? Дивна думка!
- Нас засуджують до життя і це нас ранить.
- А забуття?
- Це єдиний спосіб забути наші рани.
- Але це не означає, що їх немає.
- В цьому парадокс.
- Який парадокс?
- Як існуватимеш, якщо ніхто тебе не пам’ятає?
- Це дійсно проблема.
- Це не проблема.
- Що це?
- Рішення!
- Кінцеве?
- Так.
- Отже, це пояснює вибір стилю!
- Визнання ґеноциду суперечить якомусь кінцевому рішенню.
- І тому це так важливо?
- Саме так. Але не тільки це...
- Тобто?
- У міжнародному праві визнання передує ґеноциду.
- Воно поза часом.
- Ні, це людське.
- В якому розумінні?
- Те, що не назване, не існує.
- Тому так сильно бояться імен?
- Це одна з головних причин.
- Існують інші?
- Так, звичайно, людська гідність.
- Чому?
- Має слід людськості.



read more "Η απαγορευμένη απαγόρευση "

Sunday, January 20, 2013

Η νέα απόφαση


Η νέα απόφαση
Ν. Λυγερός

Η νέα απόφαση
δεν αφορούσε
πια το μέλλον
αλλά το παρελθόν
κι όσο αδύνατη
φαινόταν η ουτοπία
τόσο το αδιανόητο
γινόταν όραμα
για το τέρας
διότι ήταν
το μοναδικό πρέπον
που δεν είχε τολμήσει
κανένας πριν
για να διορθώσει
τη γενοκτονία
των αθώων
που δεν μπόρεσαν
να αντισταθούν
στη βαρβαρότητα
των κτήνων
που δεν ήθελαν
την ανθρωπιά.


The new decision
N. Lygeros
Translated from the Greek by Evi Charitidou
The new decision
no longer concerned
the future
but the past
and as much impossible
utopia seemed
that much the unthinkable
became a vision
for the monster
for, this was
the single due thing
which nobody had earlier
ever dared
in order to correct
genocide
of the innocents
who weren’t able to
resist
barbarity
of beasts
who didn’t want
humaneness.
read more "Η νέα απόφαση "

Το μαύρο φτερό


Το μαύρο φτερό
Ν. Λυγερός

Το μαύρο φτερό
δεν πέταξε
αλλά παρέμεινε
μέσα στο χώρο
όπως ήταν το πρέπον
για το διανοούμενο
που το είχε φέρει
από το παρελθόν
για να μην ξεχάσει
το πέρασμα
του ιππότη
δίχως πανοπλία
και τώρα εσύ
αναρωτιέσαι
γιατί ο ιστορικός
αγαπά τόσο πολύ
ένα μύθο
γιατί δεν ξέρεις
για την ουσία
ούτε τη θυσία
και γιατί γράφει
μ’αυτό το φτερό
που έγινε μαύρο
με το μελάνι.



The black feather
N. Lygeros
Translated from the Greek by Evi Charitidou

The black feather
didn’t fly
but stayed
in the area
as it was due
for the thinker
who had brought it
from the past
so that he wouldn’t forget
the passing
of the knight
without armor
and now you
are wondering
why the historian
so much loves
a myth
for, you don’t know
of the essence
either the sacrifice
and why he is writing
with this feather
which has become black
because of the ink. 

read more "Το μαύρο φτερό "

Saturday, January 19, 2013

Απόσπασμα της Διαθήκης του Ταράς


Απόσπασμα της Διαθήκης του Ταράς
Ν. Λυγερός
Μετάφραση από τα ουκρανικά του Ν. Λυγερού



Θάψτε με, μη γονατίσετε

και σπάστε τα δεσμά σας.

Πάρτε με κοντά σας

στη νέα μας λευτεριά.
Και με τα λόγια σας τα γλυκά
τη μνημοσύνη μου, μη λησμονήσετε.

Ν. Λυγερός




«Поховайте та вставайте,

Кайдани порвіте ...........................

І мене в сім’ї великій,
В сім’ї вольній, новій,
Не забудьте пом’янути
Незлим тихим словом.»
«Заповіт»
read more "Απόσπασμα της Διαθήκης του Ταράς "